• 1.1 – Nettstaden bruker alternativ bilettekst (3 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 1.2 – Lenkjer skil seg ut frå vanleg tekst (2 poeng)
  • Berre mindre endringar.
  • Redusert frå 3 til 2 poeng.
• 1.3 – Skriftstorleiken kan endrast (3 poeng)
  • Rettleiing for korleis brukaren sjølv kan endre skriftstorleiken i nettlesaren gjev poeng (så framt skriftstorleiken er sett i relative einingar).
• 1.4 – Datatabellar er tilgjengelege (3 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 1.5 – Rammer blir brukte på ein måte som reduserar ulempene (2 poeng)
  • Indikatoren lønar no berre dei som anten ikkje nyttar rammer, eller nyttar iframes. Bruk av vanlege rammer gjev ikkje lenger poeng.
• 1.6 – Meny og søk fungerer utan ekstra utvidingar (2 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 1.7 – Kontrasten på nettstaden er tilstrekkeleg (2 poeng)
  • Berre mindre endringar (høgkontrastversjon er godkjend).
• 1.8 – Statisk innhald kan hoppast over (3 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 1.9 – Nettstaden skil mellom form og innhald (3 poeng)
  • Alternativet «Lesbar struktur» er flytt til 1.11 (med nokre endringar, sjå 1.11).
• 1.10 – Nettstaden sitt språk er oppgjeve (3 poeng)
  • Indikatoren sjekkar no også endringar i språk, for eksempel undersider på andre språk (for eksempel kontaktside på engelsk).
• 1.11 – HTML er korrekt koda på nettstaden (3 poeng)
  • Indikatoren sjekkar no også at innhaldet samsvarar med definisjonen av HTML-elementa (semantisk HTML).
  • Gjev maksimalt 3 poeng, sjølv om begge alternativa åleine gjev 2 poeng kvar.
• 2.1 – Nettstaden er lett å laste (3 poeng)
  • Indikatoren lønar no eigne mobilversjonar av nettstaden.
• 2.2 – Innhaldet er merkt med dato (3 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 2.3 – Nettstaden har søkjefunksjon (3 poeng)
  • Indikatoren sjekkar at søkjefunksjonen fungerer både ved bruk av mus og tastatur.
• 2.4 – Søkjeresultat blir presentert på ein god måte (4 poeng)
  • Indikatoren krev no at berre to av dei tre krava til sortering må vere til stades for å gje poeng.
• 2.5 – Innhaldet er presentert på andre språk enn norsk
  • Berre mindre endringar.
  • Kjerneinformasjon på andre språk er auka til 2 poeng (mot 1 i fjor).
• 2.6 – Hovudmenyen er konsistent på heile nettstaden (2 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 2.7 – Nettstaden har markert kvar ein er i nettstadsstrukturen (2 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 2.8 – Nettstaden har lagt til rette for utskrift av innhaldet (2 poeng)
  • Alternativet «Delvis tilrettelagt» er fjerna.
• 2.9 – Nettstaden har ein oversikt over innhaldet (2 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 2.10 – Nettstaden har lagt inn relevante metadata (2 poeng)
  • Krav til keywords er fjerna. Indikatoren lønar no berre god bruk av description.
• 2.11 – Nettstaden har beskrivande sidetitlar og adresser (3 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 2.12 – Teksten på nettsidene er forståeleg og enkel å lese (2 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 2.13 – Nedlastbare dokument er publisert som PDF eller ODF (2 poeng)
  • Indikatoren lønar dei som publiserer nedlastbare dokument etter gjeldande standardar eller publiserer alt som HTML.
• 3.1 – Nettstaden legg til rette for forenkla informasjonsflyt (4 poeng)
  • Alternativet «SMS» er teke ut og erstatta med «Dialog» som lønar nettstader som inviterer til dialog med brukaren (nettprat/blogg/nettmøte/sosiale media/etc). Det tidlegare alternativet «Nettprat» ligg no under «Dialog».
  • Nyhendestraum og dialog gjev 2 poeng kvar.
• 3.2 – Nettstaden har strukturert informasjon om kjerneoppgåver (5 poeng)
  • Roller/funksjon er, i tillegg til tilsette, godkjent som tilvising for kven som kan gje meir informasjon om kvar kjerneoppgåve.
• 3.3 – Nettstaden har sentral kontaktinformasjon (2 poeng)
  • Indikatoren krev no at framsida eller eiga kontaktside har organisasjonsnummer og opningstider i tillegg til dei eksisterande krava.
• 3.4 – Nettstaden har sentral eigeninformasjon (3 poeng)
  • Indikatoren krev no at organisasjonskartet skal vere klikkbart.
  • Krav til arbeidsoppgåver og kompetanse i oversikt over tilsette er fjerna.
• 3.5 – Nettstaden legg til rette for innsyn i postjournal, saker og møter (6 poeng)
  • Berre mindre endringar.
  • Publisering av saksdokument gjev 2 poeng (mot 1 i fjor).
• 3.6 – Nettstaden legg til rette for elektroniske høyringar (3 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 3.7 – Nettstaden utnyttar teknologien til å lage nyttige løysingar (3 poeng)
  • Alternativa frå 2009 er revidert og slege saman.
  • Indikatoren lønar no nettstader som tek i bruk moglegheitane i webteknologien og brukar dei til å lage nyttige løysingar for brukarane.
  • Indikatoren skil mellom ein (1 poeng) eller fleire (3 poeng) nyttige tenester/funksjonalitet.
• 3.8 – Nettstaden har skjema for elektronisk innsending (5 poeng)
  • Berre mindre endringar.
• 3.9 – Nettstaden har informasjon om innloggingsbasert sjølvbetening (5 poeng)
  • Indikatoren lønar nettstader som har innloggingsbasert sjølvbetening (2 poeng).
  • Indikatoren krev eiga personvernerklæring med spesifikke krav til innhald (2 poeng).

Har du innspel eller kommentarar til loggen? Bruk kommentarfeltet under!

Referanse; WAI WCAG 2.0 – 1.1.1

Testmetode

IE – WAT – Images – Show Images (sjå verktylista)

Kontroller forsida og to undersider på nettstaden. Alternativ tekst som ikkje er likeverdig med innhaldet til biletet, tel på same måte som bilete utan alternativ tekst.

Svar ja dersom alle bilete har tilfredsstillande alternativ tekst.

Svar delvis dersom over halvparten av bileta har tilfredsstillande alternativ tekst.

Svar nei dersom under halvparten av bileta har tilfredsstillande alternativ tekst.

Sjekk at bilete som ikkje er relaterte til innhaldet eller som blir brukte som grafikk, har tom alternativ tekst (alt=””).

Konsekvent vil seie at lenkjer i vanleg tekst blir markerte på same måte på heile nettstaden.

Berre tekst som er lenkjer, skal understrekast. Understreking av vanleg tekst kan skape forvirring rundt kva som er lenkjer og ikkje.

Referanse; WAI WCAG 2.0 – 1.4.1

Testmetode

Visuell kontroll. Kontroller at lenkjene skil seg tilfredsstillande ut frå vanleg tekst. Kontroller også at lenkjene er markerte på same måte (konsekvent) i vanleg tekst på heile nettstaden.

Støtteverkty om nødvendig: IE – WAT – Colour – Greyscale (sjå verktylista).

Døme på tilfredsstillande markering er understreking eller utheving av lenkjetekst. Berre fargeforskjell blir ikkje rekna som tilfredsstillande. Dersom understreking blir brukt til andre formål enn lenkjer i vanleg tekst, skal det gjevast trekk i vurderinga.

Svar ja dersom alle lenkjer er tilfredsstillande og konsekvent markerte.

Svar delvis dersom over halvparten av lenkene er tilfredsstillande og konsekvent markerte.

Svar nei dersom under halvparten av lenkjene ikkje er tilfredsstillande og konsekvent markerte.

Døme

Understreking av lenkjer i løpande tekst, Trondheim kommune

Helst skal slik skalering vere mogleg ved hjelp av eksplisitt funksjonalitet på nettstaden, fordi mange ikkje kjenner til funksjonaliteten som ligg i nettlesaren. Varierande støtte i nettlesarar for skalering av tekst sett i faste einingar aukar også behovet for eksplisitt funksjonalitet. Skaleringsfunksjonen skal vere lett tilgjengeleg og skaleringa skal gjelde på heile nettstaden, også når ein går vidare til ei anna underside.

Skriftstorleiken på nettstaden skal vere sett i relative einingar (til dømes em), ikkje faste (til dømes px). Nettstader som ikkje har eksplisitt funksjonalitet skal ha rettleiing om korleis brukaren sjølv kan endre skriftstorleiken i nettlesaren (gjeld berre når skriftstorleiken er sett i relative einingar). Rettleiinga skal dekkje Internet Explorer 7 og 8, Mozilla Firefox 3, Opera 10, Safari 4 og Google Chrome 4.

Testmetode

Testmetode del 1, eksplisitt funksjonalitet:

Visuell kontroll av side med mykje tekst. Sjå etter funksjonalitet på nettstaden som justerer tekststorleiken. Funksjonaliteten skal vere lett synleg og konsekvent plassert på alle sider.

Skaler teksten størst mogleg, sjekk at skaleringa gjeld all tekst, at innhaldet framleis er leseleg, at storleiken på teksten er minst 20px og at innstillinga gjeld på alle sider.

Skriftstorleiken blir kontrollert/målt med utvidinga Firebug (sjå verktylista) i Firefox på denne måten:

Firefox – Høgreklikk på teksten som skal målast (ein treng ikkje å markere teksten) – Vel «Inspect element». Firebug blir no opna i Firefox med to vindauge. Klikk på fana «Computed» er valt i vindauget til høgre og kontroller verdien til «font-size», denne skal vere minimum 20px. Skru av Firebug ved å trykkje på AV-ikonet oppe til høgre i Firebug-vindauget.

Svar ja, eksplisitt, dersom krava blir oppfylte og hopp over testmetode del 2, då denne berre blir brukt der eksplisitt funksjonalitet ikkje finst.

Testmetode del 2, fast/relativ eining:

Vel ei side med mykje tekst.

IE – Side (ev. Vis) – Tekststorleik – Størst (sjå verktylista). Kontroller om teksten skalerer og at dette gjeld all tekst. Dersom teksten skalerer, sjå etter rettleiar for korleis brukaren sjølv kan justere tekststorleiken i nettlesaren. Rettleiaren skal dekkje Internet Explorer 7 og 8, Mozilla Firefox 3, Opera 10, Safari 4 og Google Chrome 4. Rettleiaren, eller lenkje til eiga side med rettleiar, skal vere lett synleg og konsekvent plassert på alle sider.

Svar ja (2 poeng) dersom all tekst skalerer og nettstaden har rettleiar for dette.

Svar ja (1 poeng) dersom all tekst skalerer, men ikkje har tilfredsstillande rettleiar for dette.

Svar nei (0 poeng) dersom det ikkje er mogleg å skalere teksten på nettstaden.

Døme

Eksplisitt funksjonalitet for justering av skriftstorleik, Regjeringa

I nokre enkle tabellar vil overskrifta og samandraget vere like, og det er difor tilstrekkeleg at berre ein av delane blir definert utan at dette gjev utslag på poenggjevinga (indikatoren gjev maksimalt tre poeng).

Dei ulike krava blir koda med <caption> for tabelloverskrift, <table summary> for tabellsamandrag, samt <th> for rad- og kolonnetitlar (<td> blir ikkje brukt til rad- og kolonnetitlar).

Denne indikatoren gjeld berre datatabellar. I layouttabellar skal ingen av krava brukast. Meir informasjon om bruk av layouttabellar finst i indikator 1.9.

Referanse; WAI WCAG 2.0 – 1.3.1

Testmetode

Kontroll av datatabell på nettstaden.

IE – WAT – Tables – Show Data Tables (sjå verktøylista).

td, th, summary og caption blir no markert i tabellen dersom dette er brukt. Kontroller at th er brukt på kolonne- og radtitlar, samt om det er definert caption og/eller summary. Gje poeng basert på vurderinga. Indikatoren gjev maksimalt tre poeng om alle krav er oppfylte.

Dersom det finst fleire tabellar på nettstaden, ta utgangspunkt i den som oppfyller færrast krav.

Døme

Tabell med caption, summary og TH, Tromsø kommune

For å sørgje for at rammene er tilgjengelege, er det viktig at title-attributtet definerast i samsvar med innhaldet i ramma (tittelen skal ikkje gjenspegle den fysiske plasseringa til ramma). Slik kan kvar ramme kan identifiserast basert på namnet.

Testmetode

Sjå etter bruk av rammer på nettstaden på denne måten: IE – WAT – Frames – Frame name/title (sjå verktylista). Dersom nettstaden bruker iframe, kontroller at iframen har ein beskrivande tittel.

Bruk alternativet «Ingen rammer» (2 poeng) dersom nettstaden ikkje brukar rammer.

Bruk alternativet «Iframe med title» (2 poeng) dersom beskrivande tittel er definert.

Bruk alternativet «Iframe utan title» (1 poeng) dersom tittel er mangelfull eller ikkje definert.

Bruk alternativet «Vanlege rammer» (0 poeng) dersom nettstaden brukar vanlege rammer (frames).

Indikatoren set difor krav til at meny og søkjefunksjon ikkje skal vere avhengige av ekstra utvidingar for å fungere.

Anna funksjonalitet på nettstaden som er avhengig av javascript og/eller Flash blir ikkje omfatta av denne indikatoren.

Kravet gjeld heile søkjefunksjonen, altså både søkjefelt og søkjeknapp.

Referanse; WAI WCAG 1.0 – 6.3

Testmetode

Testmetode del 1, Javascript:

Firefox – WDTB – Disable – Disable JavaScript – All JavaScript – Oppdater sida (sjå verktylista).

Svar ja på eitt eller begge alternativa, avhengig av kva som fungerar som før. Svar nei dersom verken menyar eller søkjefunksjon (både søkjefelt og søkjeknapp) fungerar.

Testmetode del 2, Flash:

Firefox – Flashblock (skru på Flashblock (Javascript må no vere aktivert att for at Flashblock skal fungere) – Oppdater sida (sjå verktylista).

Svar ja på eitt eller begge alternativa, avhengig av kva som fungerer som før. Svar nei dersom verken menyar eller søkjefunksjon (både søkjefelt og søkjeknapp) fungerer.

Dersom ein ikkje har tilfredsstillande kontrast på nettstaden, er eit alternativ å tilby ein høgkontrastversjon av innhaldet.

Logoar, innhaldsbilete og liknande har ikkje krav til kontrast.

Referanse; WAI WCAG 2.0 – 1.4.3

Testmetode

IE – WAT – Colour – Contrast Analyser (vel luminosity-algoritmen) (sjå verktylista).

Menyar, innhald og andre element skal testast. Logoar og innhaldsbilete skal ikkje testast.

Vel forgrunns- og bakgrunnsfarge på dei ulike elementa, kontroller kontrastverdien og gje poeng basert på det dålegaste resultatet.

Nettstader med eigen høgkontrastversjon, skal vurderast basert på denne.

Døme

Kontrastverdiar over 4,5:1, Høgskulen i Bergen

Lenkjer som hoppar over statiske element og fører direkte til relevante innhaldselement internt på sida, skal difor vere blant dei fem første lenkjene på sida. Indikatoren har berre krav om ei slik lenkje som skal føre til hovudinnhaldet, men fleire lenkjer kan leggjast til dersom dei er relevante. Lenkjenamnet skal vere beskrivande, og det er ikkje noko krav at lenkjene skal vere synlege.

Dersom ein ønskjer å skjule desse lenkjene, skal ikkje CSS-eigenskapane display:none; / visibility:hidden; brukast, då forsvinn dei også i mellom anna datatekniske hjelpemiddel som har behov for nettopp desse lenkjene. Posisjonering utanfor det visuelle grensesnittet via CSS er å føretrekkja dersom lenkjene skal skjulast.

Referanse; WAI WCAG 2.0 – 2.4.1

Testmetode

Testmetode del 1, finne lenkjer:

IE – WAT – Doc info – List links (sjå verktylista). Svar «Ja» dersom ei av dei fem første lenkjene er ei lenkje til hovudinnhaldet på sida (noter namnet på lenkja då dette skal  brukast i del 3).

Testmetode del 2, beskrivande/fungerande:

Sjekk at namnet på lenkja er beskrivande og at lenkja fungerer tilfredsstillande (klikk og kontroller at ein blir flytta dit det er beskrive).

Testmetode del 3, kontroll av CSS (berre dersom lenkjene ikkje er synlege):

Firefox – WDTB – CSS – Disable Styles – All Styles (sjå verktylista). Høgreklikk på ei av lenkjene som vart funnen i testmetode del 1 og 2 og vel «Inspect Element» for å starte Firebug. Venstre del vil no vise HTML-kode med den aktuelle lenkja  markert, medan høgre del viser teksten «This element has no style rules» (fordi CSS er deaktivert). Trykk nå «Oppdater» i nettlesar (dette blir gjort for å aktivere CSS att). Venstre del som tidlegare viste «This element has no style rules», vil no vise kva CSS-eigenskapar som gjeld for lenkja. Svar nei (0 poeng) dersom eigenskapane display: none; eller visibility: hidden; er brukte.

Merk at CSS-eigenskapane som skjuler lenka kan liggje på eit innhylla element, til dømes ein DIV, der heile DIVen blir skjult. Dette kan du sjekke ved å klikke deg oppover i elementhierarkiet i venstre del i Firebug, og då vil CSS-eigenskapane følgje i høgre del.

Døme

Skjulte lenkjer (godkjend løysing), Porsgrunn kommune

Synlege lenkjer (godkjend løysing), Høgskulen i Bergen

Layouttabellar skal ein unngå både av semantiske grunnar og ikkje minst fordi ein misser mykje av fleksibiliteten og funksjonaliteten som er nødvendig for mange brukargrupper.

Referanse; WAI WCAG 1.0 – 5.3, samt heftet «Tilgjengelige nettsteder» side 25 kapittel 2.3 og 3.2.

Testmetode

Firefox – WDTB – Outline – Outline Tables – Tables. Kontroller om tabellar blir brukte til layout (sjå verktylista).

Firefox – WDTB – CSS – Disable Styles – All Styles. Kontroller at all formatering blir tilbakestilt (sjå verktylista).

Svar ja dersom CSS er teke i bruk til formatering og layout.

Svar delvis dersom CSS blir brukt til formatering, men tabellar blir brukte til layout.

Svar nei dersom tabellar blir brukte til layout og CSS ikkje blir brukt til formatering.

Indikatoren sjekkar både at hovudspråk er definert (i <html>), og at innhald som skil seg frå hovudspråket har korrekt språk definert (for eksempel avsnitt i tekst på anna språk eller eigne undersider på anna språk enn det nettstaden i utgangspunktet har).

Dersom nettsida har innhald på fleire språk, er hovudspråket det språket som er mest utbreidd.

Hovudspråket på nettstaden skal oppgjevast i <html> (<html lang=”xx”>), mens innhald på andre språk enn hovudspråket skal ha lang=”xx” på eit kringliggjande element. Dersom alt innhaldet på sida endrar seg, skal ein aller helst bruke lang=”xx” i <html>.

Aktuelle språkkodar finn du her; http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/English_list.php

Referanse; WAI WCAG 2.0 – 3.1.1 og Specifying Language in XHTML & HTML Content

Testmetode:

Testmetode del 1, hovudspråk er deklarert

Firefox – Høgreklikk ein tilfeldig stad på sida – Vis Kilde – Kontroller at lang=”xx” ligg i <html>, til dømes på denne måten <html lang=”no”> (sjå verktylista).

Bruk av xml:lang=”xx” åleine (<html xml:lang=”no”>) blir ikkje godteke. Lang=”xx” må vere inkludert.

Språkdeklarering oppgjeve på andre måtar enn nemnt over, gjev ikkje poeng.

Testmetode del 2, deklarering av innhald på andre språk

Finn ei side med innhald på eit anna språk enn hovudspråket.

Firefox – Høgreklikk på innhaldet som er på eit anna språk (det er ikkje naudsynt å markere teksten) – Inspect element – Kontroller at lang=”xx” er definert på eit kringliggjande element til sjølve teksten. Dersom heile sida er på eit nytt språk, kan deklareringa liggje i <html>.

Aktuelle språkkodar finst herr; http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/English_list.php

Døme

Deklarering av norsk som hovudspråk, Etne kommune

Indikatoren sjekkar både tal feil i W3C sin HTML-validator, og om innhaldet samsvarar med definisjonen av HTML-elementa. Alle element skal vera markert med korrekte taggar i forhold til type innhald, altså det som kallast semantisk HTML. I praksis sjekkast overskrifter, avsnitt og lister.

Det blir tolerert opp til fem feil i validatoren, uavhengig om det er same type feil som går att fleire gonger.

Referanse; WAI WCAG 2.0 – 4.1.1

Testmetode

Testmetode del 1, validering

IE – WAT – Check – HTML Validation Quick Check (bruk valget «All Frames» på sider med rammer) (sjå verktylista).

Test startsida og ei side på nivå 2.

Dersom verktyet validerer fleire sider/rammer, vel det resultatet som har same URL som testsida.

Gje poeng dersom validatoren syner 5 eller færre feil.

Testmetode del 2, semantisk HTML

Firefox – WDTB – Information – Display Element Information. Firefox vil no vise ein gul boks oppe i venstre hjørne (denne kan flyttast ved å klikke og dra toppen av boksen).

Test startsida og ei side på nivå 2.

Klikk på ulike element på nettstaden (overskrifter, avsnitt og lister), og kontroller at desse er markert med korrekte taggar i forhold til innhaldet. Korrekte taggar er <h1> til <h6> for overskrifter, <p> for avsnitt og <dl>, <ul> eller <ol> for lister. Bruk av tvungen linjeskift (<br>) skal ikkje nyttast til å lage avsnitt.

Indikatoren løner også nettstader som tilbyr eigen mobilversjon av nettstaden.

Indikatoren gjev maksimalt 3 poeng, sjølv om nettstaden er under 250kB og har eigen mobilversjon.

Testmetode

Testmetode del 1, måling av størrelse

Firefox – Test hovudside på nettstaden med YSlow (trykk på «YSlow» nede på statuslinja i nettlesaren og vent medan YSlow startar opp). Vel «Stats» øvst i YSlow-vinduet (vent medan YSlow måler storleiken på sida).

Kontroller storleiken på sida (Total Size) i kolonna «Empty Cache» til venstre og gje poeng ut frå grenseverdiane i alternativa (sjå verktylista).

Testmetode del 2, mobilversjon

Opera Mini Simulator, gå inn på http://www.opera.com/mobile/demo/ og tast inn adressa til nettstaden. Kontroller om nettstaden har eigen mobilversjon.

Testmetode

Visuell sjekk av eit tilfeldig utval av sider på fleire nivå på nettstaden. Sjå på ulike typar informasjonselement (nyheiter, tenesteomtalar, saksdokument, planar osv.). Reine «transportsider» skal ikkje vurderast.

Gje tre poeng dersom dateringa er konsekvent gjennomført på nettstaden.

Gje eitt poeng dersom det er datering på over halvparten av innhaldselementa, og ta med URL-en til sider utan datering i kommentarfeltet.

Ver merksam på openbert feil datostempling, til dømes dersom heile nettstaden får ny dato når ei side blir oppdatert.